Garnki żeliwne wracają do łask w nowej odsłonie. Żeliwne naczynia powstają ze stopu żelaza i węgla, co nadaje im wielu właściwości praktycznych. Żeliwo jest prozdrowotne – nie wydziela żadnych szkodliwych substancji podczas gotowania. Bardzo długo utrzymuje wysoką temperaturę i jest trwałe, odporne na uszkodzenia mechaniczne. Żeliwne naczynia charakteryzuje duży ciężar, a także wrażliwość na szok termiczny. Garnek z żeliwa mógłby rdzewieć bez odpowiedniej konserwacji, dlatego producenci oferują nam dzisiaj przede wszystkim emaliowane garnki żeliwne z powłoką nieprzywierającą. Który model warto wybrać? Sprawdź nasz ranking najlepszych garnków z żeliwa!
Ranking garnków żeliwnych:
1 miejsce
GERLACH Natur Iron
ocena eksperta 9.5/10
2 miejsce
KINGHOFF KH-1521
ocena eksperta 9.5/10
3 miejsce
HAGE DQ24
ocena eksperta 9.0/10
4 miejsce
HAGE DN30
ocena eksperta 9.0/10
5 miejsce
VINTAGE CUISINE VC2P2619
ocena eksperta 9.0/10
Sprawdź podobne rankingi:
- ranking patelni żeliwnych
- ranking patelni grillowych
- ranking woków
- ranking patelni na indukcję
- ranking patelni tytanowych
- ranking patelni naleśnikowych
- ranking patelni Tefal
Czy warto kupić żeliwny garnek?
Garnki z żeliwa mają zarówno wady, jak i zalety. Są uniwersalne – można gotować w nich na każdym rodzaju kuchenki, w tym na płycie indukcyjnej, a także w piekarniku. Są też trwałe, dlatego przy odpowiedniej pielęgnacji i właściwym użytkowaniu będą służyły w kuchni przez bardzo długie lata. Żeliwo nagrzewa się powoli, ale równomiernie, a dodatkowo stopniowo rozprowadza ciepło, co przekłada się na zdrowsze i smaczniejsze potrawy. W żeliwnym garnku można gotować, dusić, piec, a nawet serwować dania na stół. Takie naczynie długo utrzymuje ciepło, więc potrawy nie wymagają podgrzewania.
W żeliwnym naczyniu przygotujemy dania jednogarnkowe, jak mięso, potrawka, zupa czy sos. Możemy zrobić w nim też zapiekankę, gołąbki, a nawet chleb. Wiele osób kupuje dzisiaj garnki z żeliwa właśnie dla tego ostatniego zastosowania, ponieważ pieczywo z żeliwnego naczynia ma chrupiącą skórkę i aromatyczny miąższ.
Dodatkowe zalety odkrywają przed nami garnki żeliwne z warstwą emalii. Ułatwia ona zarówno czyszczenie naczynia, jak i jego konserwację, ponieważ żeliwo jest podatne na rdzewienie. Garnek z powłoką emaliowaną:
- nie wymaga natłuszczania,
- jest chroniony przed korozją,
- nie wchłania zapachów,
- nie wchodzi w reakcję z kwaśnymi potrawami.
Jego dodatkowy atut stanowi zaś piękny wygląd. Oferta garnków emaliowanych zaskakuje bowiem nietypowymi wybarwieniami powłok, dzięki którym takie naczynie staje się prawdziwą ozdobą kuchni.
Jakie są wady garnka żeliwnego?
Jak zostało wspomniane, pomimo wielu zalet kuchenne wyposażenie z żeliwa ma też swoje wady. Można jednak wyeliminować je pod warunkiem przestrzegania kilku zasad związanych z pielęgnacją i poprawnym korzystaniem z naczyń żeliwnych. Chociaż metal ten charakteryzuje trwałość, jest on równocześnie kruchy – podatny na pęknięcia pod wpływem nagłej zmiany temperatur lub silnego uderzenia. Żeliwnego garnka nie można nagrzewać więc zbyt szybko i nie należy też gwałtownie go studzić. Żeliwne garnki są dosyć drogie i bardzo ciężkie. Z reguły mają zintegrowane uchwyty, które będą mocno nagrzewały się podczas gotowania na każdym rodzaju kuchenki.
Garnek z żeliwa bez powłoki z emalii wymaga również specjalnego traktowania. Należy wypalić go przed pierwszym użyciem i regularnie sezonować (impregnować) za pomocą tłuszczu, który tworzy na tym metalu naturalną warstwę nieprzywierającą, chroniącą żeliwo przed rdzewieniem. Poza tym, surowe żeliwo nie nadaje się do przygotowywania potraw kwaśnych, jak sos pomidorowy czy bigos. Nie wolno też myć go w zmywarce ani z zastosowaniem silnych detergentów. Najlepiej po każdym użyciu myć naczynie ręcznie, osuszać, a następnie pokrywać warstwą oleju – w przeciwnym razie metal zacznie korodować.
Czym kierować się przy wyborze garnka żeliwnego?
Zastanawiasz się jaki garnek żeliwny wybrać? Dla komfortu i wygody najlepiej będzie sięgnąć po najlepsze garnki żeliwne emaliowane. Takie naczynia nadają się na wszystkie kuchenki: indukcyjne, ceramiczne, gazowe i elektryczne. Są łatwe w czyszczeniu, nawet jeśli producent nie zaleca myć ich w zmywarce (zawsze wskazane jest mycie ręczne). Emaliowane garnki mają też walory estetyczne. Ich bogata kolorystyka ożywia kuchnię i nadaje jej charakter. Emalia zabezpiecza garnek przed rdzewieniem, więc zwykle nie musisz już martwić się o natłuszczanie naczynia po myciu.
Estetyka to jednak nie wszystko. Jeśli chcesz wygodnie przyrządzać w garnku różne potrawy dla całej rodziny, zwróć uwagę na:
- wielkość naczynia – dla dużej rodziny lepszy jest większy garnek, ale pamiętaj, że wielkość idzie w parze z wagą i ceną, jeśli więc nie masz pewności, czy polubisz takie naczynie, wybierz mniejszy rozmiar,
- kształt – większość garnków z żeliwa ma okrągły lub owalny kształt, co sprzyja równomiernemu rozprowadzaniu ciepła. Jeśli chcesz smażyć w swoim naczyniu, wybierz model bardziej płaski, z większą powierzchnią dna.
- pokrywka – większość garnków żeliwnych posiada pokrywkę w zestawie. Jeśli chcesz dusić w takim naczyniu potrawy wymagające zachowania wilgotności, postaw na pokrywę ze specjalnymi wypustkami. Producenci wykorzystują je dla efektywniejszej cyrkulacji pary.
Jeśli zależy Ci na estetycznym wykończeniu naczynia, szukaj garnka żeliwnego wśród produktów najwyższej jakości. Takie kuchenne akcesoria wytwarza się bowiem w sposób tradycyjny poprzez odlewanie. Gotowe formy są następnie szlifowane, mniej lub bardziej dokładnie i emaliowane lub wypalane. Wykonane z żeliwa naczynia mogą nie być więc idealnie gładkie, a staranność ich wykończenia wiąże się w dużej mierze z renomą producenta.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
W surowym garnku żeliwnym nie zaleca się długiego gotowania bardzo kwaśnych potraw, takich jak sos pomidorowy, kapusta kiszona czy dania z dużą ilością octu, ponieważ mogą reagować z powierzchnią żeliwa. Wpływa to na smak potraw oraz osłabia warstwę ochronną garnka. W przypadku modeli emaliowanych problem ten nie występuje.
Garnki żeliwne są cenione za wyjątkową trwałość, doskonałe utrzymywanie ciepła i wszechstronność zastosowania. Świetnie sprawdzają się zarówno na kuchence, jak i w piekarniku, dzięki czemu można w nich smażyć, dusić i piec. To inwestycja na lata.
Gotowanie w żeliwie uznawane jest za bezpieczne i zdrowe, ponieważ materiał nie wydziela szkodliwych substancji podczas podgrzewania. Dodatkowo niewielkie ilości żelaza mogą przenikać do potraw, co bywa korzystne dla organizmu. Ważne jest jednak odpowiednie użytkowanie i konserwacja takich naczyń.
Największą wadą garnków żeliwnych jest ich duża waga, która może utrudniać codzienne użytkowanie. Surowe żeliwo wymaga także regularnej konserwacji i dokładnego osuszania, aby zapobiegać korozji. Dodatkowo garnki nagrzewają się wolniej niż modele aluminiowe czy stalowe.
Garnek żeliwny idealnie nadaje się do duszenia mięs, przygotowywania gulaszy, zup, pieczeni oraz domowego chleba. Dzięki równomiernemu rozprowadzaniu ciepła potrawy gotują się wolno i zachowują soczystość. To także świetny wybór do dań jednogarnkowych i slow cooking.
Tak, garnki żeliwne doskonale współpracują z płytami indukcyjnymi, ponieważ żeliwo jest materiałem ferromagnetycznym. Zapewniają stabilne przewodzenie i długie utrzymywanie temperatury. Warto jednak ostrożnie przesuwać ciężki garnek po powierzchni płyty, aby jej nie zarysować.
Przed pierwszym użyciem warto dokładnie umyć garnek zgodnie z zaleceniami producenta i dokładnie go osuszyć. W przypadku surowego żeliwa często zaleca się natłuszczenie powierzchni cienką warstwą oleju i jej wygrzanie. Dzięki temu powstaje warstwa ochronna poprawiająca właściwości nieprzywierające.
Większość garnków żeliwnych nadaje się do używania w piekarniku, nawet w bardzo wysokich temperaturach. Dzięki temu można w nich piec chleby, mięsa oraz dania wymagające długiego duszenia. Należy jedynie sprawdzić, czy pokrywka i uchwyty są odporne na wysoką temperaturę.
Surowe żeliwo może rdzewieć, jeśli po myciu pozostanie wilgotne lub będzie niewłaściwie przechowywane. Regularne natłuszczanie i dokładne osuszanie skutecznie chronią powierzchnię przed korozją. Garnki emaliowane są znacznie bardziej odporne na rdzę.
Garnek emaliowany jest łatwiejszy w pielęgnacji i lepiej sprawdza się przy gotowaniu kwaśnych potraw. Surowe żeliwo wymaga konserwacji, ale oferuje naturalne właściwości nieprzywierające i bardzo wysoką odporność na temperaturę. Wybór zależy głównie od stylu gotowania i oczekiwań użytkownika.
Żeliwo nagrzewa się wolniej niż cieńsze materiały, ale bardzo długo utrzymuje temperaturę. Dzięki temu potrawy gotują się równomiernie i nie stygną szybko po zdjęciu z kuchenki. To szczególnie ważne przy duszeniu i pieczeniu.
Surowych garnków żeliwnych nie powinno się myć w zmywarce, ponieważ detergenty i wilgoć mogą uszkodzić warstwę ochronną i powodować rdzewienie. Bezpieczniejsze jest mycie ręczne z użyciem ciepłej wody i miękkiej gąbki. Niektóre modele emaliowane dopuszczają zmywarkę, ale producenci często nadal zalecają mycie ręczne.
Dobrze przygotowane żeliwo nie powinno negatywnie wpływać na smak dań. W przypadku surowych naczyń kwaśne składniki mogą jednak czasami powodować lekko metaliczny posmak. Emaliowane garnki żeliwne są pod tym względem całkowicie neutralne.
Wysokiej jakości garnek żeliwny może służyć nawet kilkadziesiąt lat, a często jest przekazywany kolejnym pokoleniom. Żeliwo wykazuje odporność na wysokie temperatury i uszkodzenia mechaniczne. Kluczowe znaczenie ma jednak odpowiednia pielęgnacja i prawidłowe użytkowanie naczynia.
Tak, emalia może ulec uszkodzeniu przy silnych uderzeniach lub gwałtownych zmianach temperatury. Nie zaleca się więc wlewania zimnej wody do bardzo rozgrzanego garnka ani używania metalowych narzędzi mogących uszkodzić powierzchnię. Przy prawidłowym użytkowaniu emaliowane żeliwo zachowuje trwałość przez wiele lat.
Garnek żeliwny opinie:
Napisz nam w komentarzu lub daj znać na facebooku, co sądzisz o naszym zestawieniu 🙂
Artykuł zawiera linki afiliacyjne kierujące do oferty sklepów internetowych. Nie wpływają one na wybór produktów i ich pozycję w rankingu.
